Concert Program II
"" Adyou, adyou, douse dame jolie ... ""
Love's torments in 14thcentury Italian and French chansons
Program description in English, Nederlands and Deutsch:
“Adyou, adyou, douse dame jolie…” is a program of Italian and French secular vocal music from ca. 1340 till ca. 1440, interspersed with instrumental diminutions on coeval vocal compositions. It is a touching listening experience about love expressed in music written by the most famous composers of the time. More than its pleasures the real inspirator for creativity in lyric and music was its pain.
Francesco Landini´s only French piece is the melancholic Virelais Adyou, adyou, douse dame jolie, which could be seen as a homage to his brilliant contemporary collegue, Guillaume de Machaut and his piece Douce dame jolie. It isn´t a coicidence to find a composition in french style by such a "pure" Italian composer, as Landini is. The influence of French culture to the cultural elite of Italy was always present. So in Amor mi fa cantar a la Francesca we could see "Love makes me sing in French style" as well as " Love makes me sing to Francesca", a senhal, a name-signal, in the manner of the ancient Provençal poets. Here the lover explains that he will prefer to die than to disclose his feelings for the woman he loves, as he is afraid she would never love him....
“Adyou, adyou, douse dame jolie…” is een programma met Italiaanse en Franse wereldlijke vocale muziek van 1340 tot 1440, afgewisseld met instrumentale diminuties op vocale composities van dezelfde tijd. Het is een ontroerende (luister) ervaring die gaat over de liefde, waarbij het plezier en de pijn wordt uitgedrukt door middel van de muziek geschreven door de meest beroemde componisten van die tijd.
Francesco Landini's enige Franse stuk is het melancholieke virelai Adyou, adyou, douse dame jolie, dat waarschijnlijk als homage is bedoeld aan een andere beroemde collega, Guillaume de Machaut, en zijn werk Douce dame jolie. Het is geen toeval dat we een compositie aantroffen in Franse stijl van een "pure" Italiaanse componist als Landini: de invloed van de Franse cultuur op de culturele elite van Italië was altijd merkbaar aanwezig, en zo ook in de muziek: zo zien we in Amor mi fa cantar a la Francesca “Liefde maakt dat ik zing in de Franse stijl”, en tegelijkertijd “Liefde maakt dat ik zing voor Francesca”, een dubbelzinnigheid in de Provençaalse stijl. In dit lied verklaart de minnaar dat hij eerder sterven wil dan zijn gevoelens te openbaren aan de vrouw die hij aanbidt, omdat hij bang is dat zij nooit van hem zal houden…
“Adyou, adyou, douse dame jolie…” ist ein Programm mit Vokalmusik italienischer und französischer Herkunft entstanden in einer Zeitspanne von ca. 1340 bis 1440 und wird durchzogen von instrumentalen Diminutionen über zeitgenössische Werke. Es ist ein berührendes Hörerlebnis handelnd von der Liebe, deren komplexe Welt der Freuden und Leiden in musikalischen Miniaturmeisterwerken der mittelalterlichen Liederkunst von den bedeutendsten Komponisten der Zeit ausgedrückt wird. Seit jeher ist der Schmerz der eigentliche Inspirator in Kreativität von Musik und Text.
Francesco Landini´s einziges französisches Werk, das melancholische Virelais Adyou, adyou, douse dame jolie, könnte man als Homage an den bedeutendsten und die Musikwelt von damals dominierenden Musiker- und Dichterkollegen Guillaume de Machaut und dessen Werk Douce dame jolie sehen. Es ist sicherlich kein Zufall, eine Komposition in französischem Stil von einem so "puren" oder fast "puristischen" italienischen Komponisten wie Francesco Landini zu finden. Der Einfluß der französischen Kultur auf die kulturelle Elite Italiens war stets anwesend. So heißt es in der anonymen Ballata Amor mi fa cantar a la Francesca entweder "Die Liebe läßt mich in französischem Stil singen" oder "Die Liebe läßt mich für Francesca singen", ein senhal (Mehrdeutigkeit) in der Tradition provençalischer Dichter. Der Liebende erklärt, lieber sterben zu wollen, als seine Gefühle für die geliebte Frau zu bekanntzugeben, denn er fürchte, sie würde seine Liebe für immer ablehen ...
Lucente stella che 'l mio cor desfai, ballata [Rossi] Anonymous
(14th c)
Hont paur, diminutions on the ballade Honte, Anonymous (after Machaut)
paour, doubtance [Fa] (begin 15th c)
Douce dame jolie, virelai [MachC] Guillaume de Machaut
La bionda treçça del fin' or colore, ballata [FP, FC, Sq.] Francesco Landini
(c.1325 – 1397)
I' vo' bene a chi vol bene a me, ballata [Sq.] Gherardello da Firenze
(c.1325 – c. 1362)
Amor mi fa cantar a la Francescha, ballata [Rossi] Anonymous
(14th century)
Questa fanciull', Amor, fallami pia, ballata [Pit, FP, Reina, Sq.]Francesco Landini
Adyou, adyou, douse dame jolie, virelai [Pit, Lo, Sq.] Francesco Landini
Amis, tout dous vis, ne joye, rondeau [Pit, Iv, Str] P. des Molins
(fl. mid–14th C)
- INTERMISSION -
Trover ne puis aucunemant confort, rondeau [ModA] Matteo da Perugia
(before 1385 – after 1418)
Tout par compas suy composés, rondeau/canon [Chantilly] Baude Cordier
(ca. 1400?)
Amans ames secretement, rondeau [Ox213] Baude Cordier
Contre le tenps et la sason jolye – Anonymous
Hé! mari, mari!, virelai [Reina] (late14th C.)
De ce fol penser, diminutions on the ballade Anonymous (after Molins)
De ce que foul pensé [Fa]
En remirant vo douce pourtraiture, ballade [Cam] Anonymous
(late14th C.)
J'ayme bien celui qui s'en va, rondeau
(ct. Trompette by G. Dufay) [Q15, Esc] Pierre Fontaine
(after 1380 – ca.1450)
Adieu mes tres belles amours, rondeau [Bux n.143] Gilles Binchois (?)
(1400–1460)
Adieu, adieu, mon joieulx souvenir, rondeau [?] Gilles Binchois
(lenght of the program = 90 minutes)
VIA ARTIS
Valeria Mignaco, soprano
Bram Verheijen, tenor
Andrea Guttmann, recorder
Miako Klein, viella, recorder
Alessandro Pianu, clavisimbalum (after Arnout van Zwolle, 15th c.)
Tobias Guttmann, percussion
SOURCES
Bux München, Bayerische Staatsbibliothek, Mus. 3752 (Buxheimer Orgelbuch)
ChantillyChantilly, Bibliothèque du Musée Condé 564
Esc El Escorial, Real Biblioteca del Monasterio de San Lorenzo, V.III.24
Fa Faenza, Biblioteca Comunale 117 (Codex Faenza)
Cam Cambrai, Bibliothèque Municipale B. 1328 (1176)
FP Florence, Biblioteca Nazionale Centrale, Panciatichiano 26
FC Florence, Biblioteca del Conservatorio di Musica Luigi Cherubini D 1175
Str Strasbourg, Bibliothèque Municipale 222 C. 22
Ox213 Oxford, Bodleian Library, MS Canonici Miscellaneous 213
IvIvrea, Biblioteca Capitolare 115
Lo London, British Library, Additional 29987
MachC MachC Bibliothèque Nationale, fonds français 1586
ModA Modena, Biblioteca Estense e Universitaria a.M.5.24
Mü ???
PadB Padua, Biblioteca Universitaria 1115
Pit Paris, Bibliothèque Nationale de France, fonds italien 568
Q15 Bologna, Civico Museo Bibliografico Musicale, Ms Q15
Reina Paris, Bibliothèque Nationale de France, fonds nouv. acq. français 6771
Rossi Rome, Biblioteca Apostolica Vaticana, Rossi 215
Sq. Florence, Biblioteca Medicea-Laurenziana, Palatino 87 (Squarcialupi Codex)
